Voeding en Gezondheid

Tag: osteoporose

Curcumin verbetert botdichtheid

Een onderzoek bij mensen met osteopenie liet verbeteringen zien in de gemeten botdichtheid met een geelwortelextract.

Melatonine bij overgewicht en osteoporose

Melatonine, het hormoon dat vooral ‘s-nachts wordt aangemaakt en ook in kleine hoeveelheden in de voeding aanwezig is, blijkt van belang te zijn voor de lichaamssamenstelling en de botdichtheid.

Als voedingssupplement of medicatie wordt melatonine doorgaans gebruikt als slaapmiddel. Het is als zodanig redelijk effectief en heeft vooral in lage doseringen geen of nagenoeg geen nadelige bijwerkingen. Het is een lichaamseigen stof waarvan de aanmaak verstoord kan zijn. In Denemarken voerde men een één jaar durend onderzoek uit waar 81 vrouwen van 55 jaar en ouder aan meededen. Al deze vrouwen hadden in meer of mindere mate last van botontkalking waarvoor iedereen extra vitamine D en calcium kreeg (800 IE vitamine D en 800 mg calcium). Omdat uit dierproeven was gebleken dat melatonine bij muizen de botdichtheid verbeterde startte men dit dubbelblind onderzoek om te kijken of dit bij mensen ook het geval is. Tegelijkertijd onderzocht men het effect op de lichaamsamenstelling, de spierkracht en op de slaapkwaliteit. Hiervan deed men verslag in verschillende recente publicaties.

De vrouwen werden in drie groepen verdeeld: een placebogroep, een groep die 1 mg melatonine per dag kreeg en een groep die 3 mg per dag kreeg. De tabletten werden voor het slapen gaan ingenomen.

Botdichtheid

Melk, sterfte en heupfracturen

© Noemi Ventosa

© Noemi Ventosa

Onlangs baarde de publicatie van een Zweedse studie nogal wat opzien. Onderzoekers bleken een sterk verband gevonden te hebben tussen het drinken van melk en een verhoogde kans op voortijdig overlijden en op botbreuken. In diverse kranten en op websites verschenen commentaren van deskundigen die me na lezing nogal verbaasden. Zowel de voedingswetenschappers Katan en Seidell als de voorlichtingswebsite van Het Voedingscentrum bagatelliseerden de resultaten. Zo staat op de site van het Voedingscentrum, dat het drinken van melk juist aanbeveelt, te lezen dat dergelijk epidemiologisch onderzoek geen oorzaak en gevolg kan bewijzen en dat er andere onderzoeken zijn geweest die geen verband konden leggen tussen het drinken van melk en sterfte en het drinken van melk en een verhoogde kans op botbreuken.1  Opvallend is dat deze commentatoren één belangrijk element onvermeld laten. Het hogere  sterfterisico bij vrouwen die minstens 3 glazen melk per dag gedronken hadden t.o.v.  de consumptie van minder dan één glas melk per dag was maar liefst 93%.  Een dergelijk onderzoek toont inderdaad slechts een correlatie aan, twee gebeurtenissen die gelijktijdig optreden, maar 93% is eenzelfde soort percentage dat je vind als je rokers met niet-rokers vergelijkt.

Vitamine C voorkomt mogelijk botbreuken

In het zogeheten Framingham Osteoporose Onderzoek – een Amerikaans bevolkingsonderzoek waarbij de mensen 15-17 jaar werden gevolgd – bleek de vitamine C inname sterk gerelateerd aan het aantal fracturen. Als de mensen in drie groepen waren verdeeld wat betreft vitamine C gehalte uit de voeding + supplementen dan had de groep met de hoogste inname, ongeveer 313 mg vitamine C per dag, 54% minder risico gelopen op een heupfractuur.

vit-c-fracturen

Zuur is de dood en base het leven

Sterk alkalische – base – voedingsmiddelen

Voedingsdeskundigen en andere gezondheidsprofessionals weten al heel lang dat handhaving van een juiste zuur/base-balans noodzakelijk is. Als het gaat om de instandhouding van onze gezondheid en het vertragen van het verouderingsproces dan is een goed evenwicht tussen zuur en base van cruciaal belang. Lichaamscellen functioneren alleen optimaal als ze hun werk kunnen doen in een overwegend basische omgeving. Zuur en base dienen zich in ons lichaam in het algemeen  te verhouden als 70% base ( of alkalisch) en 30% zuur.  Maar door het Westerse voedingspatroon bevinden velen zich in de gevarenzone, omdat hun lichaam vaak een verhouding kent van 80% zuur en 20% base. Om die reden lijden nogal wat personen aan kwalen die aan deze disbalans gerelateerd zijn. Bovendien zijn voor veel mensen begrippen  als zuurvormend en zuurgraad tamelijk verwarrend. Maar ze verschillen aanzienlijk van elkaar.

Zuurbase-evenwicht

Gaan uw botjes in rook op?

gogh-schedelOsteoporose – letterlijk “poreuze botten”. Dat is de aanduiding die wordt gebruikt voor de algemene dan wel plaatselijke teruggang van het skelet ten gevolge van verminderde activiteit van de beenweefsel-vormende cellen [osteoblasten] en daardoor van de botopbouw. Bij deze uiterst onwenselijke situatie is de afbraak van het beenweefsel sterker dan de botopbouw. Het bot wordt als het ware “ijler” en op een röntgenfoto verhoogd doorlaatbaar. De aandoening leidt tot pijn, skeletvervorming en spontane fracturen van de heup, de wervelkolom, de ribben of de polsgewrichten. En dan niet persé door overbelasting maar gewoon tijdens dagelijkse bezigheden. [Zeer] ernstige invaliditeit kan dan het gevolg zijn.

Risicofactoren
Personen die lijden aan de ziekte van Cushing, vrouwen in de [post]menopauze, patiënten met hyperparathyroidie of hyperthyroidie hebben een verhoogd risico op botontkalking. Ook het overvloedig en langdurig gebruik van corticosteroïden en maagzuurremmende medicijnen of gebrek aan lichaamsbeweging en bepaalde voedingsstoffen kunnen leiden tot ernstige vormen van osteoporose. Maar er is nog een andere minder bekende risicofactor: rokers lopen een extra gevaar.

Vitamine K2 tegen botontkalking

Vitamine K2 draagt bij aan de preventie van osteoporose, zo blijkt uit een Nederlands onderzoek. Onderzoekers van de universiteit van Maastricht gaven 244 vrouwen van 55-65 jaar, gedurende drie jaar, 180 microgram (0,18 mg) vitamine K2 per dag of placebos. Het gebruikte supplement was de uit natto – een gefermenteerd sojaproduct- gewonnen Mk-7. Na drie jaar bleek dat de vitamine K2 botontkalking had afgeremd. In de placebogroep was er sprake van een afname van de botdichtheid van de lendenwervels met 1,5%. In de vitamine K2 groep was deze afname slechts 0,5%.
Eerder onderzoek liet nog betere resultaten zien maar in die studie werd 45 mg per dag van de MK-4 variant van deze vetoplosbare vitamine gebruikt.

Niet iedereen lust natto

Vormen van vitamine K
Vitamine K1 oftewel fylloquinon is aanwezig in bladgroente. De darmflora kan dit omzetten in vitamine K2, menaquinon. Van menaquinon betaan diverse varianten. MK-4 heeft 4 prenyl zijketens en deze variant treft men aan in vlees. MK-6-11, waarbij het cijfer het aantal prenyl zijketens aangeeft, worden als effectiever dan MK-4 beschouwd, alhoewel vergelijkend onderzoek hierover erg beperkt is. Deze vormen van vitamine K zijn vooral aanwezig in gefermenteerde zuivel zoals kaas (MK-9-MK-10) en gefermenteerde soja zoals natto (MK-7).

Naast vitamine K zijn nog tal van andere voedingsstoffen van belang voor behoud van sterke botten zoals magnesium, calcium, zink en vitamine D. Ook is lichaamsbeweging hierbij van groot belang.
Osteoporosis International maart 2013
Osteoporos Int. 2007 Jul;18(7):963-72. Epub 2007 Feb 8.

Gerelateerd: K tegen K

Lycopeen tegen botontkalking

Eerder onderzoek toonde aan dat er een verband bestaat tussen het lycopeengehalte in het bloed van vrouwen van middelbare leeftijd en de mate van botontkalking. Nu werd een dubbelblind onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat tomatensap en bepaalde lycopeencapsules (Lycomato) een positieve invloed kunnen hebben op de botdichtheid.

Zestig vrouwen van tussen de 50 en 60 jaar volgden eerst een maand een dieet dat bijna geen lycopeen bevatte; er mochten dus geen tomaten [producten]gegeten worden. Hierna werden de vrouwen in diverse groepen verdeeld. Een deel van hen kreeg dagelijks tomatensap te drinken dat minimaal 30mg lycopeen bevatte, een ander deel kreeg 2 x daags een capsule met 15mg lycopeen (tomatenconcentraat Lycomato) en een derde groep kreeg placebocapsules. Na een maand mat men diverse verbeteringen in de tomatensap en lycopeengroepen. De antioxidantcapaciteit was verbeterd en de oxidatieve stress verminderd. Ook registreerde men een daling van het NTx (N-telopeptiden van type 1 collageen). Dit NTx gehalte weerspiegelt de mate van botafbraak.

“Deze NTx daling kan het gevolg zijn van de verminderde oxidatieve stress door de extra lycopeen. Wij tonen voor het eerst aan dat extra lycopeen, hetzij door tomatensap, hetzij door tomatenextractcapsules, in doses van 30mg per dag het risico op osteoporose kan verkleinen.”

Osteoporos Int. 2007 Jan;18(1):109-15. Epub 2006 Aug 29.
Osteoporos Int. 2010 Jun 15.

Gerelateerd: Lycopeen
Lycopeen bij hersentumoren

Adriaan Pruyssers