Visolie verlaagt hartslag en zuurstofbehoefte tijdens inspanning

In Australië werd een onderzoek uitgevoerd naar effecten van visolie bij wielrenners.  De hartslag en de zuurstofopnamecapaciteit van de sporters werden voor en na de suppletieperiode van 8 weken met 3,2 gram omega-3 visvetzuren uitgebreid getest. De uitkomsten van de tests werden met elkaar en met een placebogroep vergeleken.
Het bleek dat de zuurstofbehoefte bij rustige, langdurige, inspanningen door de visolie was verminderd. De onderzoekers denken dat dit komt doordat de omega-3 vetzuren de gevoeligheid voor insuline verbetert waardoor glucose makkelijker wordt opgenomen door spiercellen. Dit effect was overigens niet bijzonder groot.  Bij de deelnemers uit de  de placebogroep, die in dubbelblind onderzoeken doorgaans zonnebloemoliecapsules krijgen, was er een lichte verslechtering opgetreden.
Een duidelijker positief effect mat men op de hartslag bij (sub-) maximale inspanningen. Bij dezelfde zware inspanningen sloeg het hart na de suppletieperiode 179 keer per minuut  t.o.v. 186 keer bij de eerste meting. In de controlegroep waren deze cijfers gemiddeld 183 en 185 slagen/minuut. Uit de grafiek van de hartslag tijdens de inspanningstest kan men opmaken dat het hart vooral rustiger blijft kloppen voordat men zeer vermoeid raakt.
hartslag

Dit zou er op kunnen duiden dat visolie de conditie van sporters verbetert. Al blijft onduidelijk hoe groot dit effect is op de sportieve prestaties.
J Cardiovasc Pharmacol. 2008 Dec;52(6):540-7

Ook op niet sportieve  mensen laat visolie een positief effect op de hartslag, en daarmee op de conditie, zien. In een ander Australisch onderzoek onder 65 volwassenen met overgewicht en andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten kregen de proefpersonen 1,9 gram omega-3 (voornamelijk DHA) per dag. De visolie verbeterde de hartslagvariabiliteit en verlaagde de hartslag in rust en tijdens submaximale inspanningen. Dit effect was tamelijk groot en vergelijkbaar met het effect van een trainingsprogramma (zie tabel 2 in het artikel van onderstaande link). Zo daalde de hartslag in rust met gemiddeld 2,3 slagen door de visolie. Tijdens de zwaarste inspanningstest was de gemiddelde maximale hartslag zelfs 10,4 slagen/minuut lager na 12 weken visoliegebruik.
Br J Nutr. 2008 Nov;100(5):1097-103.

Astma en voedingsstoffen

Astma wordt gekenmerkt door reacties van de luchtwegen op allergenen en toxische stoffen in de lucht. Veel factoren zijn van invloed op deze reacties waaronder lichamelijke inspanningen, psychische stress en voedselallergiën (zoals  eieren, vis, pinda’s en de additieven sulfiet (e220-228) en tartrazine (e102)). Deze aandoening, die in toenemende mate voorkomt, is ook gerelateerd aan hooikoorts. Bij kinderen speelt het verkoudheidsvirus een rol.
Onderzoek laat een potentieel gunstig effect van extra omega-3 vetzuren zien bij astma. Ook extra vitamines en mineralen kunnen astmaklachten verminderen. Lees “Astma en voedingsstoffen” verder

Optimale hoeveelheid omega-3 vetzuren

De gezondheidsraad heeft de aanbevolen hoeveelheid omega-3 vetzuren (EPA en DHA) in december 2006 verdubbeld naar 450mg per dag. Persoonlijk schat ik al jaren de behoefte aan deze vetzuren twee tot vier maal hoger in.   Dit baseerde ik in eerste instantie o.a. op de Italiaanse GISSI Prevenzione trials :

In dit Italiaanse onderzoek werden 11000 mensen die recentelijk een hartaanval hadden gehad in 4 groepen verdeeld. Eén groep kreeg visoliecapsules te slikken met per dag 1000mg omega-3 vetzuren (EPA+DHA), een tweede groep kreeg 300mg vitamine E per dag, de derde groep beiden en de vierde groep niets.  Na 3 ½ jaar werd het aantal hartaanvallen, beroertes en sterftes door hart- en vaatziektes geteld. De vitamine E leek de kans hierop niet te hebben beïnvloed. De extra visolie bleek echter bij deze mensen met een toch al behoorlijk gezond mediterraan dieet (weinig rood vlees, boter en snoepgoed; veel groente, fruit, brood, knoflook, olijfolie, vis en wijn) de sterfte door hartaanvallen en de sterfte in het algemeen met 20 % te hebben verminderd. Dit kwam voornamelijk door een daling  van het aantal gevallen van dodelijke hartstilstand met 45%.

Een grootschalig vervolgonderzoek genaamd GISSI-Hf trial  bij een kleine 7000 mensen met hartfalen toonde aan dat visolie (1000mg omega-3 vetzuren per dag) wel de sterfte onder mensen met een ernstig verzwakt hart vermindert – zij het slechts gering (9%) – en de  statine rosuvastatine (Crestor) niet. Dit dubbelblind onderzoek duurde 4 jaar. Een verschil met het eerste GISSI onderzoek is dat in dit vervolgonderzoek de patiënten er bij aanvang een stuk slechter aan toe waren. Zo stierf 3 op de 10 patiënten in de placebo- en Crestorgroep tijdens het onderzoek waardoor een relatieve geringe vermindering van sterfte met 9% in absolute termen toch de moeite waard is.
(Lancet. 1999 Aug 7;354(9177):447-55.The Lancet, 2008; link 1, link 2)

Bij deze twee groepen mensen had 1000mg EPA en DHA per dag extra dus een duidelijk gunstig effect terwijl vis toch al een onderdeel van het dieet was. Het betrof echter wel een groep met specifieke klachten.

De vetzuursamenstelling is ook voor andere aandoeningen van belang en de verhouding tussen de verschillende soorten vet die men eet is mogelijk nog van groter belang dan de hoeveelheid. Op basis van vele studies deden onderzoekers een ingewikkelde landenvergelijking om hier voor verschillende diëten wat meer duidelijkheid in te krijgen. Lees “Optimale hoeveelheid omega-3 vetzuren” verder

Visolie en vegetarisch dieet bij reumatische artritis

Reumapatiënten vinden baat bij een dieet zonder vlees en suppletie met extra visolie. Volgens sommige onderzoekers hebben mensen met reuma baat bij een vegetarisch dieet omdat het minder arachidonzuur bevat. Dit omega-6 vetzuur, dat het lichaam grotendeels zelf maakt van linolzuur, wordt geacht ontstekingen te verergeren terwijl de omega-3 vetzuren uit vis, EPA en DHA, ontstekingsreacties verminderen. In dit onderzoek volgden 30 van de 60 proefpersonen die leden aan reumatische artritis gedurende 8 maanden een vegetarisch dieet Lees “Visolie en vegetarisch dieet bij reumatische artritis” verder

Visolie en de bloedvaten

Men bestudeerde het gezamelijke en afzonderlijke effect van lichaamsbeweging en visoliecapsules op het gewicht en op meetbare risicofactoren van hart- en vaatziektes van 80 proefpersonen. Deze mensen hadden last van overgewicht en van één of meer van het volgende: hoge bloeddruk, verhoogd plasma triacylglycerol en verhoogd cholesterol (>5,5). De proefpersonen werden in vier groepen verdeeld . Groep één kreeg visoliecapsules met 1900mg EPA+DHA per dag, groep twee kreeg alleen zonnebloemoliecapsules (de placebogroep), Groep drie kreeg de visolie met de opdracht 3 x per week 3 kwartier te wandelen en de laatste groep kreeg de placebo-zonnebloemoliecapsules + deze lichaamsbeweging. Bij het begin van het onderzoek en na 6 en 12 weken werden o.a. de genoemde vetzuren gemeten alsmede de bloeddruk, het vetgehalte en de werking van de bloedvaten.
Het bleek dat Lees “Visolie en de bloedvaten” verder

Omega-3 vetzuren en depressiviteit

Uit diverse studies komt naar voren dat mensen die lijden aan depressies lage gehaltes van de vetzuren uit vis (EPA en DHA) in hun bloed en celmembranen hebben. Dit bleek o.a. uit de Rotterdam Studie. Men vergeleek 264 personen van 60 jaar en ouder die leden aan depressies met 461 mensen zonder symptomen van depressiviteit.Voor mensen waarbij geen artherosclerose (aderverkalking) was vastgesteld en geen verhoogde C-reactive proteïne, gold dat depressieve personen een hoger gehalte omega-6 vetzuren (linolzuur en arachidonzuur) t.o.v. omega-3 vetzuren (EPA,DHA en alfa linoleenzuur) hadden dan niet depressieve personen en lagere gehaltes omega-3 vetzuren. Bij mensen met aderverkalking bestond dit verband niet. Ook de niet-depressieven met dichtslibbende aderen hadden relatief lage omega-3 en hoge omega-6 vetzuren. Hieruit concluderen de onderzoekers dat het verband Lees “Omega-3 vetzuren en depressiviteit” verder

Omega-3 vetzuren en Alzheimer

Diverse onderzoeken hebben duidelijke verbanden gevonden tussen een hoge visconsumptie, rijk aan de omega-3 vetzuren EPA en DHA en een kleinere kans op dementie, met name de ziekte van Alzheimer: Het Rotterdamse ERGO-onderzoek bestudeerde de lichamelijke en geestelijke gezondheid en de vet- en visinname van 7176 55-plussers in 1990 en nog eens in 1993-1994. Hieruit bleek dat een hoge consumptie van -met name verzadigd- vet leidde tot een grotere kans op dementie in het algemeen en vasculaire dementie in het bijzonder. (Dementie is hier onderverdeeld in vasculaire oftewel aderverkalking en de ziekte van Alzheimer.) Het eten van vis verlaagde, volgens de onderzoekers, de kans op dementie met 60% en op de ziekte van Alzheimer met 70%.. (Voeding, 1998) Tot soortgelijke Lees “Omega-3 vetzuren en Alzheimer” verder

Visolie tegen schade door luchtverontreiniging

Het is bekend dat fijnstof bijdraagt aan het onstaan van cardiovasculaire- en luchtwegaandoeningen en de symptomen ervan verergeren. De levensverwachting van mensen die wonen of werken in gebieden met hoge concentraties fijnstof in de lucht is daardoor lager. Verondersteld wordt dat het schadelijke effect van fijnstof verband houdt met ontstekingsprocessen en met een vermindering van de hoeveelheid antioxidantenzymen in het lichaam. Een onderzoek, uitgevoerd in Mexico, mat het effect van visoliecapsules op meetfactoren die de mate van oxidatieve stress en het gehalte antioxidantenzyme (SOD, glutathione) bepalen. De proefpersonen waren mensen die woonden in een verzorgingstehuis in een gebied met veel smog. Men kreeg afwisselend gedurende enkele maanden geen capsules, visoliecapsules met circa 1500mg omega-3 vetzuren per dag of sojaolie (combinatie van omega-3-6-9). Het bleek dat na 3 maanden gebruik de mensen die de visolie gekregen hadden aanzienlijk betere meetresultaten lieten zien. Zo waren de gehaltes van de koper/zink SOD (superoxide dismultase) enzymen met 49% gestegen in de visoliegroep en het gehalte lipoperoxidestoffen – een meetfactor voor oxidatieve stress – met 72% gedaald. De cijfers bij gebruik van de sojaolie waren iets beter dan als er geen supplementen werden gebruikt maar een stuk minder dan in de visoliegroep.
(Environmental Health Perspectives, 2008)

Aangetoond is dat klachten t.g.v. COPD (chronisch obstructieve longziekte dwz Lees “Visolie tegen schade door luchtverontreiniging” verder