Visolie beschermt tegen psychoses

De afgelopen 15 jaar zijn er diverse onderzoeken uitgevoerd met visolie – vooral het omega-3 vetzuur EPA – bij schizofreniepatiënten. Deze hebben wisselende resultaten opgeleverd. We vermoeden dat bij mensen die antipsychotica tegen psychoses gebruiken van extra visolie slechts een gering positief effect op de psychische gesteldheid uit kan gaan. Wel blijft het verstandig voor hen om de inname van omega-3 vetzuren op peil te houden. Al was het alleen al vanwege de bescherming tegen dementie, depressiviteit en cardiovasculaire aandoeningen etc.
Antipsychotica worden soms ook gegeven aan mensen die nog nooit een psychose hebben gehad. Vooral jonge mensen met psychische problemen kunnen door een psychiater als een risicogeval voor mogelijke toekomstige psychoses worden beschouwd. Statistisch gezien hebben dergelijke patiënten 20% kans spoedig psychotisch te worden. Krijgen zij bijvoorbeeld een lage doses risperidon dan wordt dit percentage sterk verlaagd. Dit medicijn moet echter langdurig geslikt worden en kent dan diverse nadelige bijwerkingen zoals gewichtstoename, een grotere kans op diabetes en op den duur bewegingsstoornissen. Daarom deed men onderzoek naar het effect van extra visolie bij dergelijke patiënten.

 


Tachtig adolescenten en jong volwassenen die vanwege prepsychotische klachten een hoog risico op een psychose werd toegedicht werden in twee groepen verdeeld. De ene groep kreeg capsules met 700 mg EPA en 480 mg DHA per dag en de andere groep kreeg een placebo. Na 12 maanden bleek 4,9% uit de visoliegroep en 27,5% uit de placebogroep een psychose te hebben gekregen. Ook op allerlei andere aspecten van geestelijk en lichamelijk functioneren zoals nervositeit, humeur, concentratievermogen en misselijkheid scoorden de mensen in de visoliegroep beter dan in de placebogroep.
Arch Gen Psychiatry. 2010 Feb;67(2):146-54.

Glucosamine plus omega-3 beter

Onderzoeken waarbij diverse combinaties van voedingsstoffen aan de proefpersonen geven worden komen helaas niet zo heel veel voor maar kunnen erg verhelderend zijn om te weten te komen of deze voedingsstoffen samen beter werken of juist niet. Dit is de eerste studie die het effect van glucosamine vergeleek met glucosamine samen met omega-3 vetzuren uit vis. 177 personen met matige tot ernstige artrose van de knieën en heupen werden in twee groepen verdeeld. De ene groep kreeg 1500 mg glucosaminesulfaat per dag en de andere daarnaast ook een kleine visoliecapsule die 200 mg omega-3 vetzuren bevatte. Na 26 weken werd in de glucosaminegroep een vermindering van ochtendstijfheid en pijn in de knieën en de heupen van tussen de 41,7% en 55,3% gemeten en van 48,5 a 55,6% in de glucosamine+visoliegroep. De onderzoekers menen dat de twee middelen synergetisch werken. De omega-3 vetzuren verminderen de ontstekingsreacties en de glucosamine ondersteunt de vorming van kraakbeen. De hoeveelheid omega-3 vetzuren die hier gegeven werd is overigens erg bescheiden.
Advances in Therapy Volume 26, Issue 9, Pages 858-871
Gerelateerd: Glucosamine en chondroïtine bij artrose

EPA Visolie en borderline stoornis

Mensen die lijden aan de psychische aandoening met de ongelukkige naam borderline persoonlijkheidsstoornis kunnen te kampen hebben met stemmingswisselingen, verlatingsangst, woedeaanvallen, zelfvernietigingsdrang en psychotische verschijnselen. Dertig jonge vrouwen die aan deze ziekte leden en hiervoor op dat moment geen medicijnen ontvingen deden mee aan een dubbelblind onderzoek. Twintig personen kregen een visolie-extract te slikken met 1000mg EPA per dag (het extract bevatte geen DHA); de andere tien kregen placebo’s. Tijdens het acht weken durende onderzoek werden geregeld tests uitgevoerd om de agressiviteit en de depressiviteit van de vrouwen te meten. De verminderde agressie en depressie die in beiden groepen optrad was aanmerkelijk groter in de EPA groep dan in de placebogroep. Opmerkelijk was ook dat reeds na twee weken de gemeten agressiviteit in de EPA visolie groep sterk was gedaald terwijl dit in de placebogroep nog constant was gebleven. Nadelige bijwerkingen zijn niet gemeld. (Am J Psychiatry, 2003)

In een andere onderzoek met min of meer soortgelijke patiënten hadden de omega 3 vetzuren ook een gunstige werking. Lees “EPA Visolie en borderline stoornis” verder

Vetzuren en veroudering

Onlangs deden Italiaanse wetenschappers onderzoek naar de rol die de verschillende soorten vet kunnen spelen in het lichamelijke verouderingsproces. Aan het begin van het onderzoek bij een grote groep oudere Italianen (gemiddelde leeftijd 69 jaar) werd de lichamelijke fitheid gemeten o.a. door te kijken hoe ver en hoe snel men kon lopen. Ook mat men het gehalte van de verschillende soorten vet in het bloed. Na drie jaar werd de test herhaald.

De resultaten staan samengevat in deze tabel die voor de leek wellicht abacadabra bevat maar voor degenen met een beetje statistische kennis hele duidelijke resultaten te zien geeft.

n-3long2
PUFA= meervoudig onverzadigd; MUFA= enkelvoudig onverzadigd (olijfolie); SFA= verzadigd, n-3= omega-3; n-6 = omega-6 (samen PUFA).

Een getal onder de 1 bij ‘odds ratio’ wijst op een mogelijk kleiner risico op lichamelijke achteruitgang en een getal >1 op een groter risico op lichamelijke achteruitgang. Hoe kleiner het getal in de kolom P-value des te kleiner de kans op een toevallige bevinding. Als P kleiner is dan 0,05 dan wordt dit doorgaans als ‘statistisch significant’ beschouwd d.w.z. dat het waarschijnlijk geen toevallige bevinding is.
In dit geval zijn er dus twee resultaten van belang. De resultaten met een p van 0,001. Bij een hoog gehalte omega-3 vetzuren in het bloed is de kans op lichamelijke achteruitgang veel kleiner en als de verhouding omega-6/omega-3 vetzuren hoog is (veel linolzuur en arachidonzuur t.o.v. EPA, DHA en alfa-linoleenzuur) dan is het risico op lichamelijke aftakeling sterk verhoogd.

Hoe de visvetzuren de lichamelijke aftakeling remmen weten de onderzoekers niet met zekerheid maar men vermoedt dat ze de katabole (spierafbrekende) ontstekingsprocessen afremmen die bij het ouder worden toenemen.

http://www.liebertonline.com/doi/abs/10.1089/rej.2008.0799

Gerelateerd: Optimale hoeveelheid omega-3 vetzuren

Omega-3 visoliecapsules – minder sterfte

De afgelopen jaren zijn een aantal grote, jaren durende, dubbelblind onderzoeken uitgevoerd met visoliecapsules. De meeste onderzoeken betroffen mensen met cardiovasculaire aandoeningen. Nu is er een meta-analyse uitgevoerd van de 11 beste onderzoeken met in totaal 39000 deelnemers om te kijken wat het gemiddelde effect op de sterfte was.
De totale sterfte was 8% lager in de groepen die de omega-3 vetzuren gekregen hadden t.o.v. de placebogroepen. De sterfte aan cardiovasculaire aandoeningen was gemiddeld 13% lager. De hoeveelheid EPA+ DHA die gegeven werd varieerde sterk en was gemiddeld 1800mg per dag.

Clin Cardiol. 2009 Jul 16;32(7):365-372. (Pubmed)

DHA omega 3 vetzuur en het denkvermogen – recente studies

Om het effect van hoge doses van het omega-3 vetzuur docosahexaeenzuur (DHA) op het denkvermogen van ouderen te beoordelen  zijn onlangs twee  onderzoeken uitgevoerd. In het eerste onderzoek kregen 485 gezonde mensen van rond de 70 jaar 900 mg DHA dagelijks of placebos gedurende een half jaar. Voor en na deze periode ondergingen ze een test om hun mentale vaardigheden te beoordelen. De verbetering bij de tweede test was twee keer zo groot in de DHA groep als in de placebogroep. Het betrof dit soort tests waarvan de resultaten in de DHA- groep

“ruwweg vergelijkbaar zijn met de leer- en geheugenvaardigheden van mensen die drie jaar jonger zijn.”

aldus onderzoeksleider Yurko-Mauro. In dit onderzoek werd ook de hartslag gemeten. Deze verbeterde ook in de DHA groep, zoals we al eerder zagen in ander onderzoek.

Lees “DHA omega 3 vetzuur en het denkvermogen – recente studies” verder

Visolie verlaagt hartslag en zuurstofbehoefte tijdens inspanning

In Australië werd een onderzoek uitgevoerd naar effecten van visolie bij wielrenners.  De hartslag en de zuurstofopnamecapaciteit van de sporters werden voor en na de suppletieperiode van 8 weken met 3,2 gram omega-3 visvetzuren uitgebreid getest. De uitkomsten van de tests werden met elkaar en met een placebogroep vergeleken.
Het bleek dat de zuurstofbehoefte bij rustige, langdurige, inspanningen door de visolie was verminderd. De onderzoekers denken dat dit komt doordat de omega-3 vetzuren de gevoeligheid voor insuline verbetert waardoor glucose makkelijker wordt opgenomen door spiercellen. Dit effect was overigens niet bijzonder groot.  Bij de deelnemers uit de  de placebogroep, die in dubbelblind onderzoeken doorgaans zonnebloemoliecapsules krijgen, was er een lichte verslechtering opgetreden.
Een duidelijker positief effect mat men op de hartslag bij (sub-) maximale inspanningen. Bij dezelfde zware inspanningen sloeg het hart na de suppletieperiode 179 keer per minuut  t.o.v. 186 keer bij de eerste meting. In de controlegroep waren deze cijfers gemiddeld 183 en 185 slagen/minuut. Uit de grafiek van de hartslag tijdens de inspanningstest kan men opmaken dat het hart vooral rustiger blijft kloppen voordat men zeer vermoeid raakt.
hartslag

Dit zou er op kunnen duiden dat visolie de conditie van sporters verbetert. Al blijft onduidelijk hoe groot dit effect is op de sportieve prestaties.
J Cardiovasc Pharmacol. 2008 Dec;52(6):540-7

Ook op niet sportieve  mensen laat visolie een positief effect op de hartslag, en daarmee op de conditie, zien. In een ander Australisch onderzoek onder 65 volwassenen met overgewicht en andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten kregen de proefpersonen 1,9 gram omega-3 (voornamelijk DHA) per dag. De visolie verbeterde de hartslagvariabiliteit en verlaagde de hartslag in rust en tijdens submaximale inspanningen. Dit effect was tamelijk groot en vergelijkbaar met het effect van een trainingsprogramma (zie tabel 2 in het artikel van onderstaande link). Zo daalde de hartslag in rust met gemiddeld 2,3 slagen door de visolie. Tijdens de zwaarste inspanningstest was de gemiddelde maximale hartslag zelfs 10,4 slagen/minuut lager na 12 weken visoliegebruik.
Br J Nutr. 2008 Nov;100(5):1097-103.

Astma en voedingsstoffen

Astma wordt gekenmerkt door reacties van de luchtwegen op allergenen en toxische stoffen in de lucht. Veel factoren zijn van invloed op deze reacties waaronder lichamelijke inspanningen, psychische stress en voedselallergiën (zoals  eieren, vis, pinda’s en de additieven sulfiet (e220-228) en tartrazine (e102)). Deze aandoening, die in toenemende mate voorkomt, is ook gerelateerd aan hooikoorts. Bij kinderen speelt het verkoudheidsvirus een rol.
Onderzoek laat een potentieel gunstig effect van extra omega-3 vetzuren zien bij astma. Ook extra vitamines en mineralen kunnen astmaklachten verminderen. Lees “Astma en voedingsstoffen” verder