Hoge Bloeddruk

onbehandeldehypertensieDefinitie
Bloeddruk, en dan vooral hoge, wat is dat eigenlijk ? Laat ik bij het begin beginnen. Zoals een huis bestaat uit stenen die naast en boven elkaar liggen, zo is ons lichaam opgebouwd uit kleine cellen. In tegenstelling tot een baksteen heeft een cel zuurstof en energie nodig. Om de cel daarvan te voorzien en ook de daarbij ontstane afvalproducten te kunnen afvoeren, beschikt het lichaam over de bloedsomloop. De bloedsomloop is een gesloten systeem waarin het bloed door het hart wordt rond gepompt. Om dat rondpompen goed te laten verlopen, is er van “top tot teen” een bepaalde druk nodig. Die moet met enige vaart plaatsvinden, want de cellen zijn als jonge vogeltjes die voortdurend om voedsel en zuurstof bedelen. Cellen vragen, cellen eisen, en om aan die eisen te kunnen voldoen moet het hart een zekere overdruk leveren. Dat proces vindt plaats doordat de hartspier samentrekt, daarna ontspant en vervolgens weer samentrekt. Hierdoor varieert de druk in het bloedvatenstelsel voortdurend. Trekt het hart zich samen dan spreken we van bovendruk (systole). Na samentrekking ontspant het hart zich en stroomt het bloed via de aderen in het hart. Dat is de zogeheten onderdruk (diastole).

Pompkracht
Het rondpompen van het bloed is enigszins vergelijkbaar met fietsen. De snelheid van een fietser wordt niet alleen bepaald door de kracht waarmee iemand de trappers weet rond te draaien, maar ook door de weerstand die de weg veroorzaakt. Probeer het verschil maar eens uit tussen fietsen op een asfaltweg of in het mulle zand aan het Scheveningse strand. Het is met de bloedsomloop niet anders. Het hart (de trappers) geeft de pompkracht en de bloedvaten (het zand) veroorzaken de weerstand. Samen zorgen ze voor een zekere druk in het bloedvatenstelsel.

Oorzaak
Onder normale omstandigheden, bijv. als je een trap op rent is het logisch dat de (been)spieren extra zuurstof vragen om die sportieve prestatie te kunnen volbrengen. Ben je eenmaal boven dan klopt je hart in je keel en sta je te hijgen als een postpaard. Een signaal dat er via bloed en longen voldoende lucht wordt aangevoerd om de ontstane tekorten aan te vullen. Zit je rustig achter je bureau of je PC en je bloeddruk is op dat moment verhoogd, dan hoeft dat op zich geen zorgen te baren, want misschien ben je net verliefd geworden of moet je die middag naar de tandarts voor een wortelkanaalbehandeling. Onder beide omstandigheden blijft een mens van vlees en bloed niet helemaal rustig . Geheel anders is het als bij regelmatige meting (minstens 1 x per maand) de bloeddruk duidelijk verhoogd blijft. Volgens de in 2003 herziene standaard van het Nederlands Huisartsen Genootschap is er pas sprake van verhoogde bloeddruk als iemand een onderdruk van 90mm Hg of 140 mm Hg bovendruk heeft.
Een verhoogde bloeddruk kan verschillende oorzaken hebben. In 90%- 95% van de gevallen is er sprake van z.g. essentiële of primaire hypertensie d.w.z. dat er geen specifieke aandoening aan de hoge bloeddruk ten grondslag ligt. De oorzaak blijft dan onduidelijk, hoewel er wel diverse hypotheses over bestaan. De overige 5%-10% noemt men secundaire hypertensie. Er is dan sprake van een duidelijke ziekte, zoals nierfalen, bepaalde tumoren, aldosteronisme of het syndroom van Cushing.
De bloedvaten zijn geen harde buizen maar het bloedvatenstelsel is in feite een bewegend, ademend orgaan. Schade die veroorzaakt wordt aan deze bloedvaten waardoor ze verharden, ontsteken en/of dichtslibben of factoren die het uitzetten en samentrekken van de bloedvaten belemmeren zijn ook oorzaken van hoge bloeddruk. Ook hormonen zoals insuline en een stof als stikstofmonoxide (NO) hebben invloed op het sympathische zenuwstelsel. Tevens kan renine op de filtering door de nieren een rol spelen. Soms is hevige en langdurige stress met een verstoorde stresshormoonhuishouding de boosdoener. Het voert te ver om deze mechanismen en theorieën hier in detail uit de doeken te doen. Van belang is te weten dat de volgende factoren schade toebrengen aan de werking van de bloedvaten en nieren en hoge bloeddruk in de hand kunnen werken.
Lees “Hoge Bloeddruk” verder