Hoge Bloeddruk

onbehandeldehypertensieDefinitie
Bloeddruk, en dan vooral hoge, wat is dat eigenlijk ? Laat ik bij het begin beginnen. Zoals een huis bestaat uit stenen die naast en boven elkaar liggen, zo is ons lichaam opgebouwd uit kleine cellen. In tegenstelling tot een baksteen heeft een cel zuurstof en energie nodig. Om de cel daarvan te voorzien en ook de daarbij ontstane afvalproducten te kunnen afvoeren, beschikt het lichaam over de bloedsomloop. De bloedsomloop is een gesloten systeem waarin het bloed door het hart wordt rond gepompt. Om dat rondpompen goed te laten verlopen, is er van “top tot teen” een bepaalde druk nodig. Die moet met enige vaart plaatsvinden, want de cellen zijn als jonge vogeltjes die voortdurend om voedsel en zuurstof bedelen. Cellen vragen, cellen eisen, en om aan die eisen te kunnen voldoen moet het hart een zekere overdruk leveren. Dat proces vindt plaats doordat de hartspier samentrekt, daarna ontspant en vervolgens weer samentrekt. Hierdoor varieert de druk in het bloedvatenstelsel voortdurend. Trekt het hart zich samen dan spreken we van bovendruk (systole). Na samentrekking ontspant het hart zich en stroomt het bloed via de aderen in het hart. Dat is de zogeheten onderdruk (diastole).

Pompkracht
Het rondpompen van het bloed is enigszins vergelijkbaar met fietsen. De snelheid van een fietser wordt niet alleen bepaald door de kracht waarmee iemand de trappers weet rond te draaien, maar ook door de weerstand die de weg veroorzaakt. Probeer het verschil maar eens uit tussen fietsen op een asfaltweg of in het mulle zand aan het Scheveningse strand. Het is met de bloedsomloop niet anders. Het hart (de trappers) geeft de pompkracht en de bloedvaten (het zand) veroorzaken de weerstand. Samen zorgen ze voor een zekere druk in het bloedvatenstelsel.

Oorzaak
Onder normale omstandigheden, bijv. als je een trap op rent is het logisch dat de (been)spieren extra zuurstof vragen om die sportieve prestatie te kunnen volbrengen. Ben je eenmaal boven dan klopt je hart in je keel en sta je te hijgen als een postpaard. Een signaal dat er via bloed en longen voldoende lucht wordt aangevoerd om de ontstane tekorten aan te vullen. Zit je rustig achter je bureau of je PC en je bloeddruk is op dat moment verhoogd, dan hoeft dat op zich geen zorgen te baren, want misschien ben je net verliefd geworden of moet je die middag naar de tandarts voor een wortelkanaalbehandeling. Onder beide omstandigheden blijft een mens van vlees en bloed niet helemaal rustig . Geheel anders is het als bij regelmatige meting (minstens 1 x per maand) de bloeddruk duidelijk verhoogd blijft. Volgens de in 2003 herziene standaard van het Nederlands Huisartsen Genootschap is er pas sprake van verhoogde bloeddruk als iemand een onderdruk van 90mm Hg of 140 mm Hg bovendruk heeft.
Een verhoogde bloeddruk kan verschillende oorzaken hebben. In 90%- 95% van de gevallen is er sprake van z.g. essentiële of primaire hypertensie d.w.z. dat er geen specifieke aandoening aan de hoge bloeddruk ten grondslag ligt. De oorzaak blijft dan onduidelijk, hoewel er wel diverse hypotheses over bestaan. De overige 5%-10% noemt men secundaire hypertensie. Er is dan sprake van een duidelijke ziekte, zoals nierfalen, bepaalde tumoren, aldosteronisme of het syndroom van Cushing.
De bloedvaten zijn geen harde buizen maar het bloedvatenstelsel is in feite een bewegend, ademend orgaan. Schade die veroorzaakt wordt aan deze bloedvaten waardoor ze verharden, ontsteken en/of dichtslibben of factoren die het uitzetten en samentrekken van de bloedvaten belemmeren zijn ook oorzaken van hoge bloeddruk. Ook hormonen zoals insuline en een stof als stikstofmonoxide (NO) hebben invloed op het sympathische zenuwstelsel. Tevens kan renine op de filtering door de nieren een rol spelen. Soms is hevige en langdurige stress met een verstoorde stresshormoonhuishouding de boosdoener. Het voert te ver om deze mechanismen en theorieën hier in detail uit de doeken te doen. Van belang is te weten dat de volgende factoren schade toebrengen aan de werking van de bloedvaten en nieren en hoge bloeddruk in de hand kunnen werken.
Lees verder “Hoge Bloeddruk”

Selenium en de bloedvaten

Tot een bepaald gehalte lijkt selenium goed te zijn voor de bloedvaten, zo blijkt uit een Amerikaans onderzoek.
Men vergeleek de gehaltes in het bloed van 2062 Amerikanen van boven de 40 en keek of er een verband bestond met perifeer arterieel vaatlijden -atherosclerose in de benen met als symptoom claudicatio intermittens oftewel “etalagebenen”-.
Bij een toename van het seleniumgehalte tot 150-160ng/ml nam perifeer vaatlijden af. Daarboven leek het risico op atherosclerose weer iets toe te nemen. Deze optimale gehaltes komen nagenoeg overeen met die we zagen in het artikel over selenium en kanker

Serum Selenium and Peripheral Arterial Disease;Joachim Bleys c.s.
American Journal of Epidemiology 2009 169(8):996-1003;

De meest gebruikte natuurlijke middelen bij claudicatio intermittens zijn overigens carnitine en ginkgo biloba.

Co-enzym Q10 en statines

Statines – cholesterolverlagende medicijnen zoals atorvastatine (Lipitor), simvastatine (Zocor) en rosuvastatine (Crestor) – verlagen het risico op cardiovasculaire gebeurtenissen bij een grote groep mensen. Met name bij mannen van middelbare leeftijd met diverse risicoverhogende factoren. Het is onduidelijk of het positieve effect van statines op de bloedvaten moet worden toegeschreven aan de cholesterolverlagende werking of op de vermindering van ontstekingsfactoren. Waarschijnlijk heeft een verhoogd c-reactief proteïne (CRP) gehalte, als indicator van chronische lichte aderontsteking, een sterkere voorspellende waarde dan cholesterolgehaltes voor zowel toekomstige hart-en vaatproblemen als het mogelijke nut van statines. Statines zijn niet zonder bijwerkingen. Vermoeidheid, spierklachten en spierafbraak zijn de best gedocumenteerde klachten. Ook een verhoogd diabetesrisico bij gebruik van statines – vooral Crestor – is bekend.

De best bewezen statine, Lipitor oftewel atorvastatine. Het verlaagt het risico op een hartaanval bij veel mensen. De producent is wel veroordeeld voor het verzwijgen van nadelige bijwerkingen.
De best bewezen statine, Lipitor oftwel atorvastatine. Het verlaagt het risico op een hartaanval bij veel mensen. De producent is wel veroordeeld voor het verzwijgen van nadelige bijwerkingen.

Deze nadelige bijwerkingen worden in verband gebracht met de remming door statines van de lichaamseigen aanmaak van co-enzym Q10, een belangrijke stof die betrokken is bij de energieproductie in de cellen. In een dubbelblind onderzoek met mensen die statines gebruikten en last hadden van spierklachten kreeg de ene groep 100 mg co-enzym Q10 per dag en de andere groep 400 IE vitamine E. In de co-enzym Q10 groep was de spierpijn in 40% van de gevallen na een maand verminderd. Ernstige pijn die zodanig was dat ze de dagelijkse bezigheden belemmerde verminderde in 38% van de gevallen. In de vitamine E groep was er geen noemenswaardige verandering opgetreden. ( Am J Cardiol. 2007 May 15;99(10):1409-12.)
Niet alle dergelijke kortdurende onderzoeken met coQ10 laten dezelfde gunstige resultaten zien. Aangezien het nadelige effect van de coQ10 verlaging door statines vaak pas na lange tijd door spierafbraak tot uiting komt is het waarschijnlijk dat de spieropbouw (of verminderde spierafbraak) door extra coQ10 ook pas na enige tijd merkbaar wordt. Andere, nog onbekende, factoren kunnen bovendien ook van invloed zijn.

In een andere studie werd onderzocht of extra co-enzym Q10 een gunstig effect heeft op de werking van de bloedvaten bij diabetes met endotheeldysfunctie (verminderde vaatcelafhankelijke vaatverwijding) die statines gebruikten. De proefpersonen kregen 200 mg co-enzym Q10 per dag of een placebo, gedurende 12 weken. Het gehalte in het bloed van deze voedingsstof steeg door de suppletie met de factor 2,7. Het bleek dat de vaatverwijding (FMD), met als gevolg een betere doorbloeding, verbeterde door de coQ10.

De gemeten verbetering vertaalt zich in een 10%-25% lager cardiovasculair risico in deze patiënten.

Diabetes Care, 2009. “Coenzyme Q10 improves endothelial dysfunction in statin-treated type-2 diabetic patients”
S.J. Hamilton, G.T. Chew, G.F. Watts

gerelateerd Vitamine D tegen spierzwakte door statines

Co-enzym Q10 en statines 2

Vitamine D en statines

Optimale hoeveelheid omega-3 vetzuren

De gezondheidsraad heeft de aanbevolen hoeveelheid omega-3 vetzuren (EPA en DHA) in december 2006 verdubbeld naar 450mg per dag. Persoonlijk schat ik al jaren de behoefte aan deze vetzuren twee tot vier maal hoger in.   Dit baseerde ik in eerste instantie o.a. op de Italiaanse GISSI Prevenzione trials :

In dit Italiaanse onderzoek werden 11000 mensen die recentelijk een hartaanval hadden gehad in 4 groepen verdeeld. Eén groep kreeg visoliecapsules te slikken met per dag 1000mg omega-3 vetzuren (EPA+DHA), een tweede groep kreeg 300mg vitamine E per dag, de derde groep beiden en de vierde groep niets.  Na 3 ½ jaar werd het aantal hartaanvallen, beroertes en sterftes door hart- en vaatziektes geteld. De vitamine E leek de kans hierop niet te hebben beïnvloed. De extra visolie bleek echter bij deze mensen met een toch al behoorlijk gezond mediterraan dieet (weinig rood vlees, boter en snoepgoed; veel groente, fruit, brood, knoflook, olijfolie, vis en wijn) de sterfte door hartaanvallen en de sterfte in het algemeen met 20 % te hebben verminderd. Dit kwam voornamelijk door een daling  van het aantal gevallen van dodelijke hartstilstand met 45%.

Een grootschalig vervolgonderzoek genaamd GISSI-Hf trial  bij een kleine 7000 mensen met hartfalen toonde aan dat visolie (1000mg omega-3 vetzuren per dag) wel de sterfte onder mensen met een ernstig verzwakt hart vermindert – zij het slechts gering (9%) – en de  statine rosuvastatine (Crestor) niet. Dit dubbelblind onderzoek duurde 4 jaar. Een verschil met het eerste GISSI onderzoek is dat in dit vervolgonderzoek de patiënten er bij aanvang een stuk slechter aan toe waren. Zo stierf 3 op de 10 patiënten in de placebo- en Crestorgroep tijdens het onderzoek waardoor een relatieve geringe vermindering van sterfte met 9% in absolute termen toch de moeite waard is.
(Lancet. 1999 Aug 7;354(9177):447-55.The Lancet, 2008; link 1, link 2)

Bij deze twee groepen mensen had 1000mg EPA en DHA per dag extra dus een duidelijk gunstig effect terwijl vis toch al een onderdeel van het dieet was. Het betrof echter wel een groep met specifieke klachten.

De vetzuursamenstelling is ook voor andere aandoeningen van belang en de verhouding tussen de verschillende soorten vet die men eet is mogelijk nog van groter belang dan de hoeveelheid. Op basis van vele studies deden onderzoekers een ingewikkelde landenvergelijking om hier voor verschillende diëten wat meer duidelijkheid in te krijgen. Lees verder “Optimale hoeveelheid omega-3 vetzuren”

KOMT EEN MAN BIJ DE DOKTER……

dokterKomt een man bij de dokter. Waarom? De man is ziek en hoopt op genezing, kortom: de man wil leven! Wat doet de dokter vervolgens ? Hij onderzoekt de man en schrijft een recept uit. Waarom? De dokter krijgt daar geld voor, want hij en zijn gezin willen ook leven! Wat doet de patiënt met het recept ? Hij gaat naar de apotheker, die het klaar maakt. Waarom verkoopt die apotheker medicijnen? Hij krijgt daar geld voor, want hij wil ook leven! De man gaat vervolgens met het geneesmiddel naar huis, leest op de bijsluiter wat je er allemaal voor enge ziektes van kunt krijgen, doet vervolgens het raam wijd open en gooit met een ferme worp het doosje pillen naar buiten. Waarom? De man wil ook leven !

Omgekeerde wereld Lees verder “KOMT EEN MAN BIJ DE DOKTER……”

XOCOATL

chocoBij het lezen van bovenstaand opschrift dacht u wellicht dat het toetsenbord van mijn computertje haperde. Of dat ik de grip op de Nederlandse taal heb verloren. Maakt u zich geen zorgen; geen van beide is het geval. Xocoatl is de benaming die de Azteken gaven aan een bruin brouwsel dat volgens hen kracht en gezondheid schonk. Het werd gemaakt van fijngemalen en gekookte pitten van de vrucht van de cacaoboom. Toen de Spaanse kolonisten in de 16de eeuw in Mexico aan land kwamen en er een slokje van namen vonden zij het te bitter.

Daarom deden ze er een schepje suiker bij, en noemden het chocolatl. De Spanjaarden vernamen van koning Montecuzoma dat de pitten van de vrucht van de cacaoboom uit het paradijs waren meegenomen en in zijn tuin waren geplant. Door het drankje te drinken kreeg men niet alleen kracht en energie, zo beweerde hij, maar werd ook het afnemend seksuele vermogen nieuw leven ingeblazen. Lees verder “XOCOATL”

Visolie en de bloedvaten

Men bestudeerde het gezamelijke en afzonderlijke effect van lichaamsbeweging en visoliecapsules op het gewicht en op meetbare risicofactoren van hart- en vaatziektes van 80 proefpersonen. Deze mensen hadden last van overgewicht en van één of meer van het volgende: hoge bloeddruk, verhoogd plasma triacylglycerol en verhoogd cholesterol (>5,5). De proefpersonen werden in vier groepen verdeeld . Groep één kreeg visoliecapsules met 1900mg EPA+DHA per dag, groep twee kreeg alleen zonnebloemoliecapsules (de placebogroep), Groep drie kreeg de visolie met de opdracht 3 x per week 3 kwartier te wandelen en de laatste groep kreeg de placebo-zonnebloemoliecapsules + deze lichaamsbeweging. Bij het begin van het onderzoek en na 6 en 12 weken werden o.a. de genoemde vetzuren gemeten alsmede de bloeddruk, het vetgehalte en de werking van de bloedvaten.
Het bleek dat Lees verder “Visolie en de bloedvaten”