Eiwit tegen dementie?

© membio at FreeDigitalPhotos.net

Een eiwitarm dieet zou mogelijk bij kunnen dragen aan het ontstaan van achteruitgang van het denkvermogen en dementie. Er bestaan aanwijzingen hiervoor die komen uit epidemiologische (bevolkings-) onderzoeken. Nu zijn de eerste dierproeven gepubliceerd die duidelijke verbeteringen op het gebied van cognitie lieten zien met toediening van een mengsel van aminozuren om dit eiwittekort op te heffen.

Bevolkingsonderzoeken

Een Amerikaans onderzoek uit 2012 liet zien dat bij een dieet met een hoog percentage koolhydraten er meer cognitieve achteruitgang of dementie werd geconstateerd dan bij een dieet met een hoog percentage vet of een hoog percentage proteïne. De 937 deelnemers, die bij aanvang tussen de 70 en 89 jaar oud waren en bij wie nog geen sprake was van milde cognitieve achteruitgang of dementie, werden ongeveer 3½ jaar gevolgd.  In dit onderzoek  leek een hoog vetgehalte nog meer bescherming te bieden (54% in de hoogste ‘vetgroep’) dan een hoog eiwitgehalte (21%).  Een hoog koolhydraatgehalte liet in dit onderzoek een 89% hoger risico zien op  het krijgen van de diagnose milde cognitieve stoornis of dementie.

Een Australisch onderzoek uit 2018 ging anders te werk. De 541 proefpersonen waren wat jonger, geestelijk gezond en hadden geen diabetes. Ook bij hen werd zo nauwkeurig mogelijk vastgesteld wat hun dieet was. Er werd vooral gekeken naar het proteïne- en vezelgehalte van de voeding. Bij iedereen werd het plasma amyloid-bètagehalte vastgesteld en bij een groot deel ook het gehalte van deze stof in de hersenen. Een hoog gehalte van deze stof wordt in verband gebracht met Alzheimer. Het bleek dat mensen met een eiwitrijk dieet veel lagere gehaltes hadden. Als de mensen in 3 groepen werden ingedeeld voor wat betreft de hoeveelheid eiwit in de voeding dan was de kans op een hoog amyloid bètagehalte 12 keer groter bij een laag eiwitgehalte t.o.v. een hoog eiwitgehalte. In de middengroep kwam een hoog amyloid-bètagehalte nog altijd 8 keer vaker voor dan in de hoog proteïnegroep.

1= laag, 2 = midden en 3 = hoog eiwitgehalte voeding

Dierproeven Lees “Eiwit tegen dementie?” verder

Citicoline verbetert geheugen

Een recente studie met oudere volwassenen liet verbeteringen zien in het denkvermogen door suppletie met het cholinesupplement citicoline.

Cytidine 5-difosfocholine (citicoline) bestaat uit ribose, pyrofosfaat, cytosine en choline. Het is een endogeen (lichaamseigen) tussenproduct in de biosynthese van structurele membraanfosfolipiden en hersenacetylcholine. Het vormt onderdeel van het Bredesen protocol voor verbetering van het denkvermogen. Deelnemers waren 100 mensen bij wie op zijn minst enige achteruitgang van het denkvermogen was vastgesteld maar bij wie (nog) geen Alzheimer was geconstateerd. De gemiddelde leeftijd was 65 jaar. De helft kreeg gedurende 12 weken 500 mg citicoline per dag en de anderen een placebo. Vooraf en na afloop werden allerlei cognitieve tests gedaan die de kwaliteit van het geheugen en andere aspecten van het denkvermogen vaststelde. Op twee van deze testen scoorden de mensen die het supplement hadden gekregen beduidend beter dan de mensen uit de placebogroep.
De test uit figuur 2 beoordeelde diverse aspecten van het korte termijngeheugen.

“Composite memory” scores verbeterden sterker in de citicolinegroep. Het is overigens normaal dat mensen, als er geen veranderingen zijn opgetreden, de tweede keer iets beter scoren bij dergelijke testen omdat men het al eerder heeft gedaan.

Lees “Citicoline verbetert geheugen” verder

Recode protocol van Bredesen tegen Alzheimer

Volgens de Amerikaanse neuroloog Dale Bredesen wordt de ziekte van Alzheimer veroorzaakt door een combinatie van diverse factoren die individueel verschillen. Alzheimer is het resultaat van afweermechanismen in de hersenen tegen giftige stoffen. Deze giftige stoffen worden deels geproduceerd door het lichaam zelf vanwege ongezonde voeding of andere leefgewoonten of vanwege metabole aandoeningen en deels komen deze giftige stoffen van buiten het lichaam zoals door bacterie-, virus- en schimmelinfecties. Amyloid beta is onderdeel van het immuunsysteem en wordt geproduceerd als verdediging tegen microben. Als veel van deze stof zich ophoopt in de hersenen gaat dit het denkvermogen belemmeren. Daarom komt men er nu achter dat experimentele medicijnen die amyloid opruimen niet werken. De patiënten gaan er zelfs op achteruit.
In de meeste gevallen zijn er volgens Bredesen minstens 10 factoren aanwezig die bij kunnen dragen aan de achteruitgang van het denkvermogen en Alzheimer. In één van zijn artikelen onderscheidt hij 3 groepen patiënten. Lees “Recode protocol van Bredesen tegen Alzheimer” verder

Omega-3 plus B-vitamines tegen dementie

Een groep Zweedse wetenschappers zijn enkele jaren terug een wisselwerking op het spoor gekomen tussen de omega-3 vetzuren DHA en EPA en een aantal B-vitamines. Deze interactie is van groot belang is voor het hersenmetabolisme.

Van het omega-3 vetzuur docosahexaeenzuur (DHA) is aangetoond dat het de bloed-hersenbarrière passeert en zowel in het bloed als in de cerebrospinale vloeistof kan worden gemeten. DHA is sterk verrijkt in de hersenen en vormt een belangrijk onderdeel van neuronale membranen, met name in synapsen. Vitaminen B6, B 12 en folaat (foliumzuur) zijn essentieel voor het metabolisme van één koolstof en methyleringsreacties, noodzakelijk voor de productie van monoamine neurotransmitters, fosfolipiden en nucleotiden. Inname van B-vitamines verlagen niveaus van het zwavelhoudende aminozuur homocysteïne (Hcy), een erkende risicofactor voor cognitieve stoornissen en Alzheimer. Voldoende inname van beiden groepen voedingsstoffen zijn nodig om de achteruitgang van het denkvermogen op latere leeftijd tegen te gaan. In 2016 toonde men aan dat suppletie met vitamine B6, foliumzuur en vitamine B12 hersenatrofie tegenging bij de deelnemers die hoge gehaltes EPA en DHA in hun bloed hadden. Bij de mensen met lage gehaltes van deze omega-3 vetzuren hadden de vitamines veel minder effect. Nu is een soortgelijk onderzoek uitgevoerd maar dan andersom: extra omega-3 vetzuren hadden alleen een positief effect op het denkvermogen bij mensen die geen tekort hadden aan de B-vitamines. Lees “Omega-3 plus B-vitamines tegen dementie” verder

Goede conditie beschermt tegen dementie

Een langlopend Zweeds onderzoek toonde aan dat vrouwen die op middelbare leeftijd bijzonder fit waren later veel minder vaak dement werden.

In 1968 werden 191 representatieve vrouwen geselecteerd in de leeftijdscategorie van 38-60 jaar. De gemiddelde leeftijd was 50 jaar. Bij hen werd de cardiovasculaire conditie gemeten op een hometrainer. Aan de hand van de test werd men in één van drie groepen ingedeeld wat betreft fitheid. 59 vrouwen hadden een slechte conditie, 92 hadden een gemiddelde conditie en 40 vrouwen een goede conditie. De vrouwen werden tot 2012 gevolgd en om de 5 jaar onderging men een test om te kijken of er sprake was van dementie.

Lees “Goede conditie beschermt tegen dementie” verder

Beschermt magnesium tegen dementie?

Er is nog steeds niet grondig onderzocht in hoeverre een tekort aan het mineraal magnesium bijdraagt aan het ontstaan van dementie. Anthon en ikzelf hebben in het verleden een aantal van de tot dusver bekende bewijzen van een relatie tussen magnesium en dementie besproken. Onlangs is er een onderzoek verschenen dat ook wijst op een mogelijke relatie. Lees “Beschermt magnesium tegen dementie?” verder

Probiotica tegen dementie?

Het microbioom in de darmen heeft invloed op de hersenen. Deze conclusie blijkt uit toenemend wetenschappelijk onderzoek. Zie o.a. ons artikel “Bacteriën in de darm beïnvloeden hersenen en hart”. Nu lijkt de eerste humane studie er op te wijzen dat probiotica enige verbetering kan bieden bij Alzheimer.

Zoals we eerder meldden op basis van een artikel in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature  :

1) Cellen in de darmen produceren serotonine dat effect kan hebben op de werking van de hersenen.
2) Het microbioom kan immuuncellen aanzetten tot het produceren van cytokines die het zenuwstelsel beïnvloeden.
3) Microbes produceren metabolieten zoals butyraat (boterzuur) die de activiteit van cellen in de bloed-hersenbarrière beïnvloeden.

In Iran is nu voor het eerst een klinisch onderzoek uitgevoerd met probiotica bij Alzheimerpatiënten. Lees “Probiotica tegen dementie?” verder

B-vitamines beschermen tegen hersenatrofie; interactie met omega-3 vetzuren

Het krimpen van de hersenen komt veel voor bij ouderen die kampen met vermindering van het denkvermogen. Vooral bij degenen bij wie deze achteruitgang uitmondt in Alzheimer is dit gemeengoed. We maakten eerder melding van onderzoeken waarbij men  vermindering van deze hersenatrofie had waargenomen door extra B-vitamines. Ook de omega-3 vetzuren staan in de belangstelling als beschermende voedingsstof tegen dementie. Vooral het visvetzuur DHA laat in epidemiologisch onderzoek steeds bescherming zien maar klinisch dubbelblind onderzoek komt met wisselende resultaten. Men heeft nu de gegevens van één van de eerder besproken dubbelblind onderzoeken met de B- vitamines foliumzuur, vitamine B6 en vitamine B12 nader bestudeerd en kwam met een opmerkelijke bevinding. Lees “B-vitamines beschermen tegen hersenatrofie; interactie met omega-3 vetzuren” verder