Rubriek: de darmen en het microbioom

Darmklachten door gluten of fodmap’s?

Steeds meer mensen met vervelende darmklachten die vallen onder de noemer ‘prikkelbare darmsyndroom’ menen gevoelig te zijn voor gluten. Zij eten geen brood en andere tarweproducten ook al is er geen coeliakie vastgesteld. Een andere groep mensen met darmklachten vermijdt juist weer andere bestanddelen uit de voeding, namelijke bepaalde fermenteerbare suikerverbindingen. Dit Fodmap dieet is aan een Australische universiteit ontwikkeld en vindt in Nederland ook steeds meer weerklank. Onlangs is door Noorse wetenschappers een dubbelblind onderzoek uitgevoerd om te zien welke stoffen de klachten veroorzaken. Lees verder

Share

Witbrood soms beter dan volkorenbrood

Vorig jaar tijdens de cursus voedingsleer die ik bijwoonde stelde de docent Tom Fox dat witbrood voor sommige mensen beter is dan volkorenbrood. Dit is afhankelijk van de toestand van de darmen. Hij wees erop dat in de meeste landen traditioneel witbrood gegeten wordt. Volkorenbrood bevat meer voedingsstoffen en vezels dan witbrood maar ook meer antinutriënten. Fytinezuur – waarover Anthon een artikel schreef – is hier één van.  Uit een recent Israëlisch onderzoek blijkt dat de glycemische respons, d.w.z. de mate waarin de bloedsuikerspiegel stijgt, individueel zeer verschillend is . Voor veel mensen is wit- en voor anderen is volkorenbrood beter. Dit is afhankelijk van de samenstelling van het microbioom. Lees verder

Share

Meer resistent zetmeel door koelkast, diepvries en broodrooster

©keko64 @ Freedigitalphotos

Zoals u in Over vezels en resistent zetmeel heeft kunnen lezen is resistent zetmeel goed voor de darmen. Het vormt een voedingsbron voor het microbioom. Het microbioom – de darmbacteriën – produceert o.a. de korte keten vetzuren die o.a. van groot belang zijn voor gezonde darmen, voor een gelijkmatige bloedsuikerspiegel en zij spelen een rol in het immuunsysteem. Bovendien levert resistent zetmeel veel minder calorieën dan gewoon zetmeel. Er bestaan eenvoudige methodes om het resistent zetmeel gehalte van zetmeelrijke voedingsmiddelen te verhogen. Een deel van het zetmeel wordt dan omgezet in resistent zetmeel.

Brood Lees verder

Share

De Microbioomoplossing

“Een vijfdaagse antibioticakuur kan wel een derde van je darmbacteriën onderdrukken en hoewel veel van deze soorten uiteindelijk terugkeren, kan het hele herbevolkingsproces maanden of zelfs jaren duren. De realiteit is dat voor velen van ons met een beschadigd microbioom de kans bestaat dat we nooit al onze essentiële bacteriën terugkrijgen” schrijft de bekende Amerikaanse gastro-enteroloog dr. Robynne Chutkan. En zoals de informatie op deze site in overvloedige mate aangeeft kan dit voor je gezondheid zeer ernstige gevolgen hebben. Maar de vraag blijft: als we dan in een crisissituatie niet onder een noodzakelijke antibioticakuur uit kunnen, wat dan ? Een poging om met behulp van probiotica de schade zoveel mogelijk te herstellen is in zo`n geval zeker op zijn plaats. Maar welke probiotica kiezen we dan en welke stam doet wat ? 

Lactobacillus acidophilus
Deze stam fermenteert suikers in melkzuur en produceert amylase, dat koolhydraten helpt te verteren. Het is één van de meest gangbare probiotica en wordt in veel zuivelproducten commercieel toegepast. Het is uiterst bestendig tegen maagzuur en hecht zich goed aan darmcellen, zodat het helpt woekering van opportunistische soorten te voorkomen. Dr. Chutkan vergelijkt dit met goede bacteriën die als het ware alle barkrukken bezetten zodat slechte bacteriën geen drankje kunnen bestellen…. Lees verder

Share

Heeft u een lekkende darm?

Darmkanker, darmpoliepen, galstenen en leverontsteking zijn ziekten die al heel lang bestaan. Ze zijn betrekkelijk eenvoudig op te sporen door middel van onderzoek van het spijsverteringskanaal. Maar een diagnose als een lekkende darm – “leaky gut” in het Engels – is heel wat gecompliceerder en moeilijker te stellen. Dit heeft tot gevolg dat er nog al wat scepsis over dit medische probleem bij regulier werkende artsen bestaat. De kans dat uw huisarts u meewarig aankijkt als u met het vermoeden van een lekkende darm op zijn spreekuur verschijnt is dan ook groot. Maar de bewijzen dat een lekkende darm wel degelijk een echte en herkenbare aandoening is stapelen zich op. 

Wat is een lekkende darm ?
De binnenbekleding van ons darmstelsel kan vergeleken worden met een heel fijnmazig visnet. Hyperpermeabiliteit zoals de wetenschappelijk benaming luidt, verwijst naar een situatie waarbij de kleine mazen in dat net groter worden en dingen doorlaten die daar in normale omstandigheden niet doorheen kunnen. Zoals u vermoedelijk weet heeft het darmslijmvlies een tweeledige functie: enerzijds substanties doorlaten om de lichaamscellen van de nodige voedingsstoffen en energie te voorzien, anderzijds het lichaam te beschermen tegen potentieel schadelijke stoffen en/of indringers. Als de mazen in het net groter worden komt deze barriërefunctie in gevaar en kunnen bacteriën, virussen, onverteerbare voedseldeeltjes en giftige afvalproducten door het darmslijmvlies de bloedbaan in lekken en het immuunsysteem (over)prikkelen. Normaal gesproken zouden deze stoffen via de stoelgang het lichaam moeten verlaten en met de ontlasting in het riool verdwijnen. Echter, als vreemde substanties via het darmslijmvlies de bloedbaan gebruiken als middel om het spijsverteringsstelsel te verlaten dan ligt een hele serie potentiële narigheden op de loer zoals chronische ontstekingen, het chronisch vermoeidheidssyndroom, voedselallergieën, depressie, hartfalen, overgewicht , auto-immuunziekten zoals Crohn en coeliakie ,pijnlijke gewrichten, hoofdpijn,  prikkelbare darmsyndroom en huiduitslag. Het is echter niet altijd duidelijk of de lekkende darm oorzaak of gevolg is van deze gezondheidsproblemen. Lees verder

Share

Probiotica tegen dementie?

Het microbioom in de darmen heeft invloed op de hersenen. Deze conclusie blijkt uit toenemend wetenschappelijk onderzoek. Zie o.a. ons artikel “Bacteriën in de darm beïnvloeden hersenen en hart”. Nu lijkt de eerste humane studie er op te wijzen dat probiotica enige verbetering kan bieden bij Alzheimer.

Zoals we eerder meldden op basis van een artikel in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature  :

1) Cellen in de darmen produceren serotonine dat effect kan hebben op de werking van de hersenen.
2) Het microbioom kan immuuncellen aanzetten tot het produceren van cytokines die het zenuwstelsel beïnvloeden.
3) Microbes produceren metabolieten zoals butyraat (boterzuur) die de activiteit van cellen in de bloed-hersenbarrière beïnvloeden.

In Iran is nu voor het eerst een klinisch onderzoek uitgevoerd met probiotica bij Alzheimerpatiënten. Lees verder

Share

Probiotica bij darmklachten

 Renjith Krishnan Freeddigitalphotos.net

© van Renjith Krishnan Freeddigitalphotos.net

In het spijsverteringskanaal wonen veel bacteriën. Vele soorten vervullen allerlei functies in symbiose met het menselijk lichaam. Als de balans tussen de diverse bacteriën is verstoord door antibiotica, infecties of het dieet dan leidt dit tot diverse klachten waarbij diarree de meest voorkomende is. Probiotica zijn darmbacteriën die in de voeding of als supplement geacht worden de balans te herstellen. Vroeger meende men dat dit gebeurde doordat deze bacteriën de darm opnieuw koloniseren en ziekteverwekkende bacteriën verdrijven. Recent onderzoek wijst er echter op dat dit niet het geval lijkt te zijn maar dat probiotica het gedrag van de aanwezige bacteriën beïnvloeden en ook het afweersysteem kunnen stimuleren en een interactie aan kunnen gaan met het zenuwstelsel. Een blijvende kolonisatie in de dikke darm lijkt echter doorgaans niet op te treden waardoor het effect van toediening van tijdelijke aard is. Het is echter wel zo dat een deel van de oraal ingenomen probiotica – 10%-20% – ongeschonden in de darm arriveren. Vooral als het op lege maag wordt ingenomen. Dit percentage is hoger bij maagsapresistente capsules. In klinisch onderzoek zijn probiotica onderzocht bij allerlei soorten darmklachten:

Prikkelbare darmsyndroom Lees verder

Share

Over vezels en resistent zetmeel

resistentzetmeelDiverse recente studies wijzen erop dat mensen op een vezelrijk dieet langer leven. Zo bleek uit een meta-analyse van 25 (cohort 1) studies dat voor elke 10 gram vezels die je per dag extra eet je sterftekans met 13 procent afneemt. Vooral de sterfte aan cardiovasculaire aandoeningen is veel geringer bij mensen die veel vezelrijke voeding nuttigen.

Nog niet zo lang geleden waren vezels – de onverteerbare delen van groente, fruit en graanproducten – alleen van belang om constipatie te voorkomen en om je een vol gevoel te geven waardoor je niet te veel calorieën binnenkrijgt en tevens kan de glycemische index van de maaltijd worden verlaagd. Sinds de sterk toegenomen belangstelling voor het microbioom – de bacteriën in de darmen – is de interesse in de voedingsstoffen voor de darmbacteriën ook toegenomen. Lees verder

Share

Bacteriën in de darm beïnvloeden hersenen en hart

Yersinia enterocolitica, één van de schadelijke bacteriën die mogelijk in verband staat met hartfalen

Yersinia enterocolitica, één van de schadelijke bacteriën die mogelijk in verband staan met hartfalen

De orthomoleculaire voedingswetenschap schrijdt met rasse schreden voort, hoewel het woordje “denderen” beter op zijn plaats is. Bijna dagelijks rollen via vakliteratuur en digitale nieuwsbrieven tientallen onderzoeksrapporten over mijn schrijftafel. Ik loop er soms amechtig achteraan in een poging al die fascinerende nieuwe inzichten zo goed mogelijk bij te houden. Zo is er recentelijk heel wat research verricht op het gebied van het microbioom, de verzameling van miljarden micro-organismen die zich genesteld hebben in onze darmen. In wat aanvankelijk een ongestructureerde bende leek, hebben onderzoekers allerlei patronen kunnen identificeren, waarvan sommige verband houden met ziekte. Het Amerikaanse “Human Microbiome Project” heeft onlangs veel inzichten opgeleverd over hoe epigenetische factoren zoals voeding en het gebruik van anti/probiotica het darmmilieu kunnen beïnvloeden en welke gevolgen dit heeft voor de gezondheid van de gastheer. 

Brain meets gut Lees verder

Share

De charme van je darmen

mooie voedselmachineMijn vader was tijdens zijn leven bouwvakker en bouwvakkers houden er een bepaald soort humor op na. Een “drollatique” om het netjes op zijn Frans te zeggen. En bouwvakkers zijn mensen en mensen moeten nu eenmaal hun behoefte doen. Op bouwplaatsen worden tegenwoordig geavanceerde chemische toiletten geplaatst, maar in de tijd van mijn vader had je die niet en werden zulke optrekjes met behulp van wat plaatijzer door de heren zelf in elkaar geknutseld. Onder een houten plank met een gat stond dan een oude cementemmer die diende als toiletpot. Op een keer had pa voor de grap de emmer verwijderd en vervangen door een grote schep die via de achterkant van “de behuizing” weggetrokken kon worden. Toen één van de collega`s dan ook na reiniging van de bips zijn broek ophaalde, omkeek en geen poep maar alleen de kale zandvloer zag was zijn verbijstering groot. Hoofd door het gat om nog eens naar de verdwenen uitwerpselen te kijken, maar geen drol te bekennen ! Pa had hem namelijk geruisloos met de schep verwijderd. Toen mijn vader later aan tafel het verhaal vertelde rolde de tranen van plezier over zijn wangen. Mijn moeder zag de lol over de drol niet zo zitten…..

Omzien in verwondering
Wij mensen hebben de natuurlijke neiging om na toiletgang onze uitwerpselen te bekijken. Daar hoeft u zich niet voor te schamen, u wordt er zelfs toe aangemoedigd. Door wie? Door Giulia Enders, schrijfster van het succesvolle boek De Mooie Voedselmachine. Want volgens haar is het niet alleen goed om te zien wat je geproduceerd hebt, maar je vooral af te vragen waarom ! Lees verder

Share

Het leven zit in de darmen!

Dat is de mening van Henk de Valk, arts voor natuurgeneeskunde en auteur van het belangwekkende boek “Gezond en Vitaal Oud Worden”

De darm is van wezenlijk belang voor onze gezondheid, maar er zijn maar weinig mensen met echt gezonde ingewanden. Hippocrates en Paracelsus, grondleggers van de moderne geneeskunde deden de betekenisvolle uitspraak “de dood zit in de darm”. Daarmee zeiden zij eigenlijk dat als  de darmen niet goed functioneren, de rest van het lichaam daar de negatieve gevolgen van ondervindt. Maar je kunt dat gezegde ook omdraaien, zegt Henk de Valk en dan wordt het “het leven zit in de darm”. Want we hebben bijna een kilo aan darmbacteriën, en die vervullen een uiterst belangrijke rol. Het is daarom van groot belang dat de samenstelling van deze bacteriën klopt.

Briljante Rus

Ilja Iljitsj Metsjnikov [ 1845 – 1916] was een Russische bioloog die onderzoek deed naar de werking van het immuunsysteem. Hij stelde de theorie van de fagocytose op en kreeg daarvoor in 1908 de Nobelprijs voor geneeskunde. Later richtte hij zijn research op bacteriën die gisting en rotting in de dikke darm veroorzaken. Hij schreef er een boekje over dat in wittejassenland veel stof deed opwaaien, getiteld  De verlenging van het leven. Want volgens Metsjnikov is een overmaat aan afvalstoffen in de darmen uitermate schadelijk voor de gezondheid en bekorten ze als ze daar te lang blijven zitten het leven van de drager. Rottingsbacteriën doen zich dan te goed aan onverteerde voedselresten, waarbij giftige stoffen vrijkomen die de darmwand passeren en in de bloedbaan terecht komen. En dat kan zeer ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid. Vooral als de ontlasting te traag wordt uitgescheiden, zoals bij chronische verstopping. Om die reden was volgens Metsjnikov door gebrek aan zuurheid in de dikke darm een dagelijkse consumptie van gefermenteerde melkproducten noodzakelijk, zoals yoghurt die zure bacteriën bevat. Als bewijs voor zijn stelling verwees hij naar de hoge ouderdom en vitaliteit van Bulgaarse boeren die dagelijks grote hoeveelheden yoghurt eten. Zo werd deze briljante Rus de eerste wetenschapper die de belangrijkheid van een schone dikke darm en de gevaren van auto-intoxicatie aan de wereld bekend maakte.  Lees verder

Share