Alle artikelen van Anthon de Bont

Mediterraan dieet – het geheim ontrafeld?

 Keko64 FreeDigitalPhotos.net

© Keko64 FreeDigitalPhotos.net

In 2009 schreef ik het opstelletje getiteld “Komt een man bij de dokter”. Dat deed ik om nogmaals te benadrukken dat een Mediterraan voedingspatroon net zo effectief – en in sommige opzichten zelfs beter – werkt als farmaceutische maatregelen wanneer het gaat om het voorkomen van cardiovasculaire problemen. En de bewijzen voor die stelling stapelen zich op. Wat tegenwoordig meer en meer beschouwd wordt als een gezond voedingspatroon, zoals de dagelijkse consumptie van ruime hoeveelheden groente (ook knoflook en uien !) en fruit, olijfolie, noten, vis, kruiden, en een bescheiden gebruik van rode wijn, bittere chocola, vlees en zuivelproducten, is feitelijk al heel lang gebruikelijk bij volkeren rond de Middellandse Zee. 

Lyon Diet Heart Study
Ruim 20 jaar geleden werd via de opvallende Lyon Heart Diet Study de preventieve waarde van het Mediterrane eetpatroon bij hart en vaatziekten ondubbelzinnig aangetoond. In dat onderzoek werd de Mediterrane menukaart vergeleken met de gebruikelijke standaard voedingsadviezen die hartpatiënten (soms) van hun cardioloog meekrijgen. Na meer dan 2 jaar bleken alle cardiovasculaire accidenten en zelfs het mortaliteitscijfer bij de gebruikers van de Mediterrane voeding t.o.v. de “gewone” eters met 70 % te zijn afgenomen. Het Mediterrane menulijstje dat door hartpatiënten – zonder verdere interventie- werd gevolgd leverde een 2 x beter resultaat op dan de meest positieve uitkomsten door het gebruik van cholesterolverlagende medicijnen. Volgens de onderzoekers bleken de gunstige resultaten dan ook niets met bloedcholesterolwaarden van doen te hebben, maar veeleer met de gestegen concentraties essentiële vetzuren in het bloed. Lees verder

Share

Over prachtige theorieën en lelijke feiten

© yodiyim zie www.Freedigitalphotos.net

© yodiyim zie www.Freedigitalphotos.net

De Britse bioloog Thomas Huxley (1825-1895) heeft eens gezegd dat de grote tragedie van de wetenschap hierin is gelegen dat een prachtige en vaak lang gekoesterde theorie uiteindelijk door een lelijk feit teniet wordt gedaan. En dat geldt natuurlijk niet alleen voor de biologie, maar ook-  zoals ik in de inleiding van “Hildegard von Bingen, bink of bitch” schreef – voor de medische wetenschap. Maar wat Huxley ironisch als “tragedie” betitelde, is feitelijk voortschrijdend inzicht. En daar zijn we alleen maar blij mee, toch? Vele eeuwen geleden konden ziekten slechts “genezen” worden met behulp van bezweringsformules om geesten gunstig te stemmen. Maar in de 19 de eeuw werd duidelijk dat niet de boze geesten maar de boze bacteriën voor allerlei kwalen verantwoordelijk zijn. En die kun je gelukkig bestrijden. Maar we zijn er nog niet, want recent werd opnieuw een prachtige theorie vervangen door een “lelijk” feit, namelijk dat consumptie van verzadigd vet en een hoog cholesterolgehalte niet persè leidt tot hart en vaatproblemen.  Lees verder

Share

Je hart op je tong dragen

© A.J. Cann

© A.J. Cann

U kent die uitdrukking wel. Hij is van toepassing op spontane menstypes die zelden een blad voor de mond nemen en direct zeggen wat ze denken, ongeacht wat de gevolgen zijn van hun opmerkingen. Ernstiger is het als zo`n uitdrukking een letterlijke betekenis krijgt en een omschrijving is van een smeulend gezondheidsprobleem: de relatie tussen mondinfecties en de invloed op hart en bloedvaten. Want tandvleesproblemen, zoals parodontitis en gingivitis, kunnen voor ernstige cardiovasculaire problemen zorgen!  Bacteriën die bijvoorbeeld een behagelijk plekje hebben gevonden in uw tandvlees, kunnen daar abcessen en ontstekingen veroorzaken en vervolgens via de bloedbaan naar het hart zwemmen en uw hartkleppen als aanlegsteigers gebruiken. Met als mogelijk gevolg dat de kleppen en de binnenbekleding van het hart beschadigd raken. En soms laat een stukje ontstekingsweefsel los om middels de bloedstroom elders in het lichaam organen te infecteren, zoals de bloedvaten in uw hersenen. Met alle ernstige gevolgen van dien!    Lees verder

Share

Diabetes type 2? Maak jezelf beter!

Diabetes_omslag_v11Suikerziekte is een stofwisselingsziekte die gekenmerkt wordt door een absoluut of relatief tekort van het hormoon insuline. Of de bètacellen in de alvleesklier maken wel voldoende insuline aan, maar de patiënt is er niet (langer) gevoelig voor. Men noemt dit insulineresistentie. Diabetes mellitus – de wetenschappelijke benaming – betekent letterlijk “honingzoete doorloop”, vanwege het feit dat bij een suikerpatiënt door de gestoorde glucosestofwisseling abnormaal veel vetten en eiwitten worden verbrand die de urine een zoetige geur geeft. De gevolgen van diabetes op korte en lange termijn zijn echter niet zo zoet, maar in het algemeen nogal bitter, zoals chronische vermoeidheid, ernstige schade aan het zenuwstelsel, hart en vaatziekten, nierschade en een afnemend gezichtsvermogen. Volgens de Stichting Diabetesonderzoek Nederland zijn er binnen onze landsgrenzen op dit moment meer dan 1.000.000 suikerpatiënten en komen er elk jaar 50.000 nieuwe diabeten bij. Alleen al in 2010 stierven er in ons land ruim 10.000 aan de gevolgen van diabetes . Dat zijn er zo`n 27 per dag ofwel meer dan 1 sterfgeval per uur. “En dat laten we er niet bij zitten ! “, riepen Hanno Pijl en Karine Hoenderdos. En zij sloegen de handen ineen en schreven het prachtige boek Diabetes type 2 ? Maak jezelf beter ! Lees verder

Share

Vitamine C, een panacee?

boekvitaminecVoor de komst van Hippocrates, de grondlegger van de moderne geneeskunde, zochten de oude Grieken ter bestrijding van hun lichamelijke ongemakken hun heil voornamelijk bij de god Asklepios ( Lat. Aesculapius). En om de dagelijkse toestroom van al die zieke Hellenen in goede banen te leiden, voerde Asklepios een groepspraktijk met zijn twee dochters: Hygieia, godin van de gezondheid en Panacea, godin van de geneesmiddelen. Door de opkomst van de moderne medische wetenschap is het gezondheidscentrum van Asklepios al eeuwenlang gesloten. Maar de namen van zijn dochters leven voort als “hygiëne” en “panacee”. Panacee als synoniem voor “een middel tegen alle kwalen”, een soort Haarlemmerolie, dat in de tijd van mijn grootmoeder bij alle mogelijke pijntjes en kwaaltjes werd gebruikt onder het motto “baat het niet het schaadt ook niet”….. Lees verder

Share

Dappere dokters

Vorige week op 3 juni is tijdens een wetenschappelijk congres in Rotterdam de Vereniging Arts & Voeding opgericht. Die Vereniging heeft als doel het bewustzijn over het effect van voeding en leefstijl bij ziekte te vergroten en binnen de artsenkring de nieuwste wetenschappelijke inzichten daaromtrent te delen. Het streven is om de gezondheid en het welzijn van patiënten te verbeteren en de medicalisering plus de alsmaar toenemende kosten in de zorg drastisch terug te dringen. Tamara de Weijer, voorzitter van Arts & Voeding, en haar collega Lotte Derksen zijn, zoals ze zelf zeggen  “twee huisartsen aan het begin van hun carriëre”. Zij zien het als hun levensdoel Hippocrates uitspraak “Laat uw voeding uw medicijn zijn en uw medicijn uw voeding” nieuw leven in te blazen. Een doorbraak in geneeskundeland ? Absoluut ! Lees verder

Share

Bacteriën in de darm beïnvloeden hersenen en hart

Yersinia enterocolitica, één van de schadelijke bacteriën die mogelijk in verband staat met hartfalen

Yersinia enterocolitica, één van de schadelijke bacteriën die mogelijk in verband staan met hartfalen

De orthomoleculaire voedingswetenschap schrijdt met rasse schreden voort, hoewel het woordje “denderen” beter op zijn plaats is. Bijna dagelijks rollen via vakliteratuur en digitale nieuwsbrieven tientallen onderzoeksrapporten over mijn schrijftafel. Ik loop er soms amechtig achteraan in een poging al die fascinerende nieuwe inzichten zo goed mogelijk bij te houden. Zo is er recentelijk heel wat research verricht op het gebied van het microbioom, de verzameling van miljarden micro-organismen die zich genesteld hebben in onze darmen. In wat aanvankelijk een ongestructureerde bende leek, hebben onderzoekers allerlei patronen kunnen identificeren, waarvan sommige verband houden met ziekte. Het Amerikaanse “Human Microbiome Project” heeft onlangs veel inzichten opgeleverd over hoe epigenetische factoren zoals voeding en het gebruik van anti/probiotica het darmmilieu kunnen beïnvloeden en welke gevolgen dit heeft voor de gezondheid van de gastheer. 

Brain meets gut Lees verder

Share

Kanker begrijpen


En dat is geen geringe opgave, hoewel de wetenschap stevig op weg is om de kluwe die kanker heet te ontrafelen. Men weet inmiddels hoe een gezonde cel een kankercel wordt, en hoe die kan groeien en zich verspreiden. De belangrijkste vraag is echter: waarom ontstaat kanker? Waarom beginnen cellen te woekeren? Wat gaat er fout in het lichaam? Bij het algemene publiek bestaat nog altijd de wijdverbreide gedachte dat kanker een ziekte is die je eenvoudig “overkomt”, gewoon omdat je pech hebt of omdat “het in de familie zit”. Niks aan te doen dus ? Niet volgens Hilde Maris, medisch journaliste en hoofdredactrice van PlaceboNocebo. En zij heeft er een prachtig, smaakvol uitgevoerd boek over geschreven, dat ook voor niet- medici zeer toegankelijk is: Kanker begrijpen- De Wijsheid van het lichaam. 
Lees verder

Share

Ashwagandha, geen paardenmiddel

150px-Withania_somnifera,_vrug,_Manie_van_der_Schijff_BTAshwagandhaaaaaaa ! Zo uitgesproken klinkt het als een toverspreuk uit één van de 1001- nachtverhalen. Of misschien doet het u denken aan de naam van een Indische prinses van heel lang geleden. Wat dit laatste betreft zit u – althans geografisch gesproken – aardig in de buurt, maar Ashwagandha is geen persoon en ook geen spreuk, maar een plant met een eeuwenoude traditie van bijzondere geneeskrachtige eigenschappen. Het is een bekend fytotherapeuticum uit de Indiase (ayurvedische) geneeskunde, en wordt daarom ook wel Indiase ginseng genoemd. In het Sanskriet betekent “ashwa” paard en “ghanda” geur en voor wie de wortel van deze plant bekijkt en er aan ruikt is de associatie met paarden duidelijk. De Latijnse benaming luidt Withania somnifera.  Lees verder

Share

Wondermiddelen bestaan (nog) niet

© Sandra

© Sandra

Als je de diagnose kanker over je hoort afroepen, dan is het alsof het hoogpolig tapijt van het leven met een ruk onder je voeten vandaan wordt getrokken. Verbijstering, ongeloof en gevoelens van verslagenheid bekruipen je van alle kanten, gevolgd door vragen over zingeving en zinloosheid. In zo`n crisissituatie is het niet verwonderlijk dat mensen op zoek gaan naar allerlei informatiebronnen die genezing beloven. Ook collega Adriaan Pruyssers en ik ontvangen soms noodkreten van kankerpatiënten met de vraag “of wij een middel tegen kanker weten”. Natuurlijk zijn wij zeer vereerd met het in ons gestelde vertrouwen, maar helaas,  zo`n middel kennen wij niet. Wij zijn nu eenmaal geen wetenschappers of artsen – die er overigens ook niet over beschikken -, maar voedingskundigen. We zijn wel voorstanders van integrale oncologie, dat wil zeggen een gecombineerde aanpak van reguliere en complementair-nutritionele kankerbehandelingen, waarbij wij ons pijnlijk bewust blijven van de beperkingen die nu eenmaal aan elke stroming binnen de geneeskunde kleeft, ook de nutritionele. Lees verder

Share

De Boodschappencoach!

Niet alleen Nederland, maar ook 23 andere Europese landen willen het aanbod van voedingsmiddelen gezonder maken door het verminderen van zout, verzadigd vet, suiker en calorieën. Dat is de uitkomst van een conferentie die op 22 februari j.l. in Amsterdam is gehouden in het kader van het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie. Het akkoord betreft een betere samenwerking van zowel overheid, als voedingsindustrie en patiënten-en consumentenorganisaties. Maar aangezien minister Edith Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zo`n 2 jaar geleden ook al een akkoord met het bedrijfsleven heeft getekend om de samenstelling van levensmiddelen te verbeteren en ik – en vele anderen – bij mijn dagelijks bezoek aan de supermarkt van de uitwerking van dat verdrag nauwelijks iets gemerkt heb, stemt een dergelijke berichtgeving mij geenszins positief. De Consumentenbond vond dat akkoord destijds dan ook “gatenkaas”, omdat vrijblijvende regulering op het gebied van voedingsverbetering tot nu toe niets heeft opgeleverd.

Frankenfood Lees verder

Share

Statines en vitamine K2

simvastatine-atorvastatineIn 2014 vaardigde de American College of Cardiology en de American Heart Association nieuwe richtlijnen uit voor het gebruik van statines. Volgens die richtlijnen zouden zelfs gezonde personen met een laag risico op hartproblemen hun leven lang statines moeten nemen. Dit zou betekenen dat een kwart van de Britse bevolking tussen 30 en 85 jaar daarvoor in aanmerking komt. Maar vier vooraanstaande wetenschappers te weten J.D. Abramson, H.G. Rosenberg, N.Jewell en J.M.Wright hebben op dat opiniestuk felle kritiek geuit. John Abramson en zijn collega`s merkten op dat gedragsfactoren als roken, gebrek aan lichaamsbeweging en ongezonde voeding verantwoordelijk zijn voor 80% van hart en vaatziekten en om die reden een veel grotere bedreiging voor de volksgezondheid vormen dan een hoog cholesterolgehalte. 

Wat zijn statines? Lees verder

Share