Te veel calcium slecht voor de botdichtheid?

Date 7 September, 2013

zwangere vrouwIn veel verpleeghuizen krijgen vrouwen ouder dan 75 jaar standaard 1000 mg – 1500 mg calcium (als calciumcarbonaattabletten) per dag. Sinds een paar jaar bevat het supplement ook een kleine hoeveelheid vitamine D.  Wij zijn nooit voorstander geweest van suppletie met calcium zonder magnesium en vitamine D. Ook kan de balans met vitamine K worden verstoord. Dit kan met name een nadelige invloed hebben op de bloedvaten. Nu blijkt dat zelfs bij mensen met een een lage calciuminname bij wie geen sprake is van een vitamine D tekort suppletie met 1500 mg calcium per dag niet eens een positieve invloed heeft op de botdichtheid maar juist een negatieve.

De proefpersonen waren zwangere vrouwen in Gambia. De voeding bevatte circa 300 mg – 400 mg calcium per dag. Dit wordt doorgaans als veel te weinig beschouwd. Tijdens de zwangerschap is de behoefte aan calcium bovendien sterk verhoogd. 

Grafiek botdichtheid

Verandering botdichtheid. Zwart = calciumgroep. Wit = placebogroep

Verwacht werd daarom dat 1500 mg calcium (het in instellingen veelgebruikte Calcichew ;  calciumcarbonaat) zowel een positieve invloed zou hebben op de ontwikkeling van de nog ongeboren baby als op de botdichtheid van de vrouw. Geen van beiden bleek het geval. Uit de eerder gepubliceerde resultaten was al gebleken dat de calciumsuppletie niet van invloed was geweest op het geboortegewicht, de groei van de baby in het eerste jaar en op de botdichtheid van de baby. Ook had de calcium geen invloed op de samenstelling van de moedermelk. Uit het vervolgonderzoek dat onlangs is gepubliceerd blijkt nu dat enkele jaren later de botdichtheid van de vrouwen die destijds calcium hadden gekregen aanmerkelijk lager is dan van de vrouwen uit de placebogroep. De meeste vrouwen werden gedurende enkele jaren en twee zwangerschappen gevolgd. Het bleek dat in de placebogroep de botdichtheid na elke zwangerschap weer steeg en al snel weer op het oude peil kwam. In de groep die tijdens de eerste zwangerschap de hoge doses calcium had gekregen liet deze toename van de botdichtheid te wensen over. De auteurs vermoeden dat tijdens de suppletieperiode het lichaam gewend was geraakt aan een overdosis calcium en zich hierop aanpaste door minder calcium op te nemen. Na het stoppen van de suppletie sprong het lichaam niet opnieuw zuinig met de calcium om waardoor geleidelijk het lichaamsgehalte afnam.

We vermoeden dat de juiste verklaring complexer in elkaar zit en te maken heeft met een verstoorde balans tussen de verschillende mineralen en vitamines. Uit ander onderzoek blijkt wel dat een lagere doses calcium tijdens de zwangerschap wel een positieve invloed kan hebben op o.a. de botdichtheid van de vrouw. Enkele maanden geleden verscheen een soortgelijk onderzoek onder zwangere jonge vrouwen uit Brazilië. In die studie werd 600 mg calcium (als calciumcarbonaat) gegeven samen met 200 ie vitamine D per dag. Uit metingen bleek dat dit een gunstige invloed had op de botdichtheid. Twintig weken na de bevalling waren de botdichtheidspercentages 6,5% – 13% hoger in de groep die de calcium gekregen had dan in de placebogroep.

Overigens is voldoende calcium – naast voldoende magnesium en vitamine D – tijdens de zwangerschap niet alleen van belang voor de botdichtheid maar kan het ook zwangerschapsvergiftiging – pre-eclampsie – en hoge bloeddruk helpen voorkomen.

Am J Clin Nutr September 2013 vol. 98 no. 3 723-73

Am J Clin Nutr August 2010 vol. 92 no. 2 450-457

Am J Clin Nutr March 2006 vol. 83 no. 3 657-666

Am J Clin Nutr July 2013 ajcn.056275

Cochrane Database Syst Rev. 2010 Aug 4;(8):CD001059. doi: 10.1002/14651858.CD001059.pub3.

Share

5 reacties op “Te veel calcium slecht voor de botdichtheid?”

  1. José Vossen zei:

    Ik slik al jaren Calcichew met vit.D3, maar ben er onlangs mee gestopt. Ik lees n.l. steeds vaker berichten dat het middel hartaanvallen zou bevorderen.

    In de proeven waarover u het hebt, gaat het alleen over zwangere vrouwen. Hoe zit het dan met ouderen? Ik ben 74 jaar. Ik ben wel begonnen met een mineralensupplement i.p.v. Calcichew. Wat is uw mening hierover?

  2. Adriaan zei:

    Inderdaad zijn er recentelijk diverse studies verschenen die een grotere kans op een hartaanval lieten – zo’n 30%- zien bij calcumsuppletie. Het verminderde risico op een botbreuk bij ouderen is met alleen calcium maar ongeveer 10%. Volgens emiritus (gepensioneerd) hoogleraar Matijn Katan geldt dit verhoogde risico niet voor de combinatie vitamine D calcium. De gegevens waarop hij zich baseert zijn echter erg summier. Zoals aangegeven in de tekst en ook in enkele artikelen van Anthon, zijn ook andere voedingsstoffen van belang waaronder andere mineralen zoals magnesium. Een mineraal complex is daarom beter. Ik neem aan dat u ook extra vitamine D gebruikt. Te overwegen valt extra vitamine K2 te nemen, met name als u geen kaas of kwark eet en als er botontkalking – osteoporose- bij u is geconstateerd.
    Zie ook
    http://vita-info.nl/2013/08/osteoporose/

  3. astrid zei:

    geachte heer Adriaan,
    Ik eet/drink weinig calciumhoudende produkten.
    Ik slik dagelijks 2 vitamine D3 capsules(à 1000IE). welk supplement kan ik gebruiken om aan een juiste calciumbehoefte te voldoen. Ik ben een vrouw van 45 jaar.
    Is er bijv. ook een multivitaminesupplement verkrijgbaar waarin genoeg van alle vitaminen in zit aangezien men tegenwoordig niet alle vitaminen via de voeding binnen kan krijgen.

    Alvast bedankt voor uw reactie.

    groeten,Astrid

  4. Adriaan zei:

    Beste Astrid,
    Steeds meer deskundigen van uiteenlopende achtergrond zoals prof. Muskiet en Kris Verburgh zijn van mening dat melkproducten geen goede bron van calcium zijn . Mensen die geen melkproducten eten hebben in feite een lagere calciumbehoefte dan mensen die dat wel doen. Bladgroente, erwten bonen zalm, noten etc zijn betere calciumbronnen.
    Wat supplementen betreft bevelen we een combinatie met iig magnesium en liefst ook andere mineralen aan. Multivitamines bevatten bijna altijd weinig of geen calcium. Soms lijkt het van wel als calciumfosfaat – bijna niet opneembaar maar gebruikt als tableteermiddel- wordt meegerekend. Neem daarom een combinatie met andere mineralen en niet meer dan 600 mg per dag.

  5. Melatonine bij overgewicht en osteoporose | vita-info.nl zei:

    […] Te veel calcium slecht voor de botdichtheid? Melk, sterfte en heupfracturen Vitamine C voorkomt mogelijk botbreuken Vitamine K2 tegen […]

Reageer

XHTML: Je kan deze tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>